Prof.dr. Niek Lopes Cardozo, hoofd van de afdeling Fusiefysica van het FOM-Instituut voor Plasmafysica Rijnhuizen, neemt afscheid van het instituut en wordt per 1 mei voltijd hoogleraar aan de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e). Op de nieuwe leerstoel ‘Science and Technology of Nuclear Fusion’ gaat hij een ambitieus en internationaal aansprekend onderzoeks- en onderwijsprogramma op dit gebied opzetten.

De TU/e heeft de nieuwe leerstoel ingesteld naar aanleiding van de start van het internationale ITER-project. Die installatie gaat 500 MW vermogen opwekken uit kernfusie, tien keer meer dan nodig is om de reactor te bedrijven. Kernfusie is de energiebron van de zon en sterren: lichte atoomkernen smelten samen tot zwaardere en maken enorme hoeveelheden energie vrij.

Speerpunt van Lopes Cardozo is het ontwikkelen van een gespecialiseerde masteropleiding op het gebied van kernfusie. In samenwerking met buitenlandse opleidingscentra én met FOM-Rijnhuizen, het Nederlandse onderzoekscentrum voor fusie-energie, wil hij de TU/e een belangrijk knooppunt maken in het nieuwe, door hem geïnitieerde Europese netwerk voor fusie-educatie, FUSENET. Kernfusie mag zich verheugen in een grote belangstelling van studenten en de TU/e moet een internationaal opleidingscentrum voor kernfusie worden.

Naast onderwijs is onderzoek een belangrijk doel van de nieuwe hoogleraar. Het onderzoek aan de universiteit zal aansluiten bij het bestaande Nederlandse fusie-onderzoek. Ook hier is intensieve samenwerking met andere groepen belangrijk: binnen de TU/e, maar ook met onderzoeksgroepen buiten de universiteit zoals FOM-Rijnhuizen, de partners in de 3TU-federatie en de grote centra voor fusie-onderzoek in Europa. Belangrijke onderwerpen van onderzoek: het gedrag van alfadeeltjes in een ‘burning plasma’ en methoden om dit te beïnvloeden, en de interactie van het plasma met de wand van de reactor. In het onderzoek en het onderwijs zullen zowel de technologie als de natuurkunde belangrijk zijn.

De TU/e is een logische locatie voor de fusie-leerstoel omdat deze kan bouwen op reeds aanwezige expertise. Dat geldt in de eerste plaats voor de plasmafysica, centraal in het kernfusieonderzoek en een van de speerpunten van de faculteit Technische Natuurkunde. Maar ook binnen de faculteiten Elektrotechniek en Werktuigbouwkunde (control systems technology) is veel kennis aanwezig die van groot belang is voor het fusieonderzoek.

Over Niek Lopes Cardozo
Prof.dr. Niek Lopes Cardozo (1957) studeerde experimentele natuurkunde in Utrecht en promoveerde (1985) op kernfusie-onderzoek aan het FOM-Instituut voor Plasmafysica Rijnhuizen. Na enkele jaren bij JET, de grootste fusiereactor ter wereld in Culham (bij Oxford) werd hij bij FOM-Rijnhuizen groepsleider en in 2001 hoofd van de afdeling Fusiefysica. In 2003 ontving hij de Koninklijke/Shell-prijs voor duurzame ontwikkeling en energie.

Al sinds 1994 is hij deeltijdhoogleraar aan de TU/e. Hij was promotor van circa twintig jonge onderzoekers. Naast het onderzoek en het onderwijs heeft Lopes Cardozo zich veel ingezet voor voorlichting, met name richting scholieren, waarvoor hij de Fusion Road Show ontwikkelde. Hij was tevens actief in de Nederlandse Natuurkundige Vereniging, onder andere als hoofdredacteur van het Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde.

Lopes Cardozo vertegenwoordigt het Nederlandse fusie-onderzoek in diverse Europese comités en is vice-voorzitter van de Governing Board van de Europese Domestic Agency voor ITER, ‘Fusion for Energy’ (gevestigd in Barcelona). Lopes Cardozo is mede-initiator van ITER-NL, het Nederlandse consortium van de kennisinstituten TNO, FOM en NRG, dat inzet op een sterke Nederlandse deelname aan het internationale ITER-project. Daarbij gaat het zowel om de bouw (industrie en MKB) als de wetenschappelijke programma (onderzoekers).

Noot voor de redactie

De begeleidende foto van Niek Lopes Cardozo is vrij te gebruiken in uw publicatie, onder vermelding van de naam van de fotograaf: Ernst Bode.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:

prof.dr. N.J. (Niek) Lopes Cardozo
Hoogleraar plasmafysica, TU Eindhoven; Afdelingshoofd Fusiefysica, FOM-Rijnhuizen
e-mail  cardozo@remove-this.rijnhuizen.nl
telefoon +31 (0)30 6096 831

ir. Jim Heirbaut
Voorlichter, TU Eindhoven
e-mail  J.Heirbaut@remove-this.tue.nl
telefoon +31 (0)40 247 2110

drs. Gieljan de Vries
Voorlichter, FOM-Instituut voor Plasmafysica Rijnhuizen
e-mail  g.devries@remove-this.rijnhuizen.nl
telefoon +31 (0)30 6096 902

'terug'