PERSBERICHT

Onderzoek Ana Pereira Roders aan TU Eindhoven

Te vaak en te snel moeten in Nederland oudere gebouwen of wijken gesloopt worden om plaats te maken voor nieuwbouw. Dat zorgt vaak voor verlies van cultureel erfgoed en een onnodig zware belasting van het milieu. Ana Pereira Roders houdt in haar lijvige proefschrift (in drie delen met ruim 700 pagina's) een vurig pleidooi gericht aan architecten en projectontwikkelaars om vaker tot renovatie of herbestemming van oude gebouwen over te gaan, in plaats van sloop en nieuwbouw. De Portugese Ana Pereira Roders verdedigt haar proefschrift ‘RE-ARCHITECTURE, lifespan rehabilitation of built heritage’ dinsdag 27 november aan de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e).

Te makkelijk slopen

In Nederland kost het niet teveel moeite om ‘gewone’ oude gebouwen (niet zijnde monumenten) te slopen. Dit in tegenstelling tot Italië, dat alle gebouwen ouder dan 50 jaar automatisch als cultureel erfgoed bestempelt. Naast het conserveren van wereldberoemde bouwwerken als het Colosseum of de toren van Pisa putten architecten in Italië zich uit om oudere woonwijken te behouden en niet zonder meer plat te gooien. In Nederland daarentegen wordt volgens Pereira Roders veel te snel de sloophamer gehanteerd. “Denk bijvoorbeeld aan naoorlogse wijken die plaats moeten maken voor nieuwbouw”. Volgens haar zijn het verlies van cultureel erfgoed en de milieubelasting problematisch Zo is een groot deel van alle afvalstromen afkomstig van aan bouw en sloop verwante activiteiten. Dat terwijl de meeste materialen vaak nog hergebruikt kunnen worden.

Voorontwerpfase

Bij renovatie of herbestemming van oude gebouwen zijn niet alleen de esthetische of historische thema’s belangrijk. Volgens Pereira Roders, die zich niet alleen richt op de kwestie sloop-nieuwbouw, maar vooral op meer bewustwording van de kwaliteit van het bestaande, zijn minstens zes andere aspecten van waarde: sociale, economische, politieke, wetenschappelijke, ouderdom en ecologische. Een grondig onderzoek van het bestaande gebouw, de zogenoemde voorontwerpfase die voorafgaat aan de ontwerpfase, moet volgens haar tenminste zorgen voor een levensduur bewuster ontwerp. Pereira Roders constateerde dat deze voorontwerpfase slechts zelden voldoende aandacht krijgt. Beslissers lijken nog voordat enige analyse heeft plaatsgevonden al een besluit te hebben genomen gericht op het heden. Dit resulteert vaak in onnodig milieubelastende nieuwbouw, zonder oog voor verleden en toekomst.

RE-ARCHITECTURE

Om de architecten te ondersteunen om in de toekomst wél een grondige afweging te maken, ontwikkelde Pereira Roders het ontwerpproces ondersteuningssysteem (Design Process Support System) 'RE-ARCHITECTURE'. Op www.re-architecture.eu kunnen architecten de verschillende fasen van een renovatie- of herbestemmingsontwerpproces doorlopen.

De verwachting van Pereira Roders is dat het wel nog een tijd kan duren voordat architecten en masse overstappen naar renovatie of herbestemming in plaats van nieuwbouw. “Een groot deel van de status van een architect hangt af van de successen bij nieuwbouw. Ook bij renovatie- of herbestemmingsprojecten lijken de nieuwe toevoegingen, het belangrijkste te zijn. Architecten en projectontwikkelaars vinden nog te vaak de subtracties en blijvende elementen van het gebouw minder belangrijk dan de toegevoegde delen. En daar ligt precies de fout. Maar ik ben er van overtuigd dat mijn onderzoek een kleine maar belangrijke stap in de goede richting is”.

'terug'